| |
|
KOKPİT
Ferrari’nin Yarı Lolipopu ve Singapur
 |
30.09.2008
Orkun Özener
|
 |
7 puan fark .Kalan 3 yarış ve senaryolarla doldurulacak 3 koca yarış haftası.Açıkcası Formula 1 medyası ve izleyicileri için bulunmaz bir nimet.Beklediğimden daha heyecanlı bir sezon sonu geçireceğimiz muhakkak.
Singapur Gp’si yarış hafta sonuna dönersek,
Gp’nin Ferrari için tam bir felaketten ibaret olduğunu söylemenin bir abartı olmayacağı kanaatindeyim.Özellikle de performanslarının bu kadar iyi olduğu bir hafta sonunda alınan bu sonuç , yarış sonrası röportaj ve haberlerden de anladığımız üzere bütün ekip üzerinde soğuk duş etkisi yaratmış durumda.
Hafta sonundaki kilit nokta malumunuz üzere ,güvenlik aracı periyodu ve Felipe Massa’nın ilk pitstopu. Öncelikle güvenlik aracı periyodunda pit yolunun kapatılma uygulamasının anlamsız bir uygulama olduğunu sene başından beridir birkaç kez yazmış olmama rağmen bir kez daha yinelemek istiyorum.Bu konuda Luca di Montezemolo’nun “Pistleri sirklerin olduğu yerlere taşımamıza gerek olmadığını düşünüyorum. Güvenlik aracı zaten aynı işlevi görüyor” açıklamasın da ki ironiye katılmamak mümkün değil. Önümüzdeki günlerde FOTA(Formula 1 Takımlar Birliği) nın bu konuda bir baskı unsuru oluşturacağını kestirmek güç değil.
Diğer yandan her ne kadar güvenlik aracı periyodu Ferrari için her şeyi alt üst etmiş gibi görünse de Singapur’daki ana problem pitstop esnasında yaşanan pit ışık sinyalizasyon hatasından kaynaklandı. Sizinde bildiğiniz gibi Ferrari , diğer takımlarında gibi lolipop adamlı sistem kullanmak yerine kırmızı ,sarı ve yeşil ışıktan oluşan ve bir ekip görevli/si/leri? tarafından kontrol edilen bir sistem kullanıyor.Takım patronu Stefano Domenicali’nin yaptığı açıklamaya göre sistem, lolipop kullanılması durumda tabelayı tutan görevlinin reaksiyon zamanının kaybedilmesinin önüne geçiyor. Ancak yeni getirilen ışıklı sistem de insan kontrolünde çalışıyor ve Singapur hafta sonunda olduğu gibi yanlış anda verilen yeşil ışık sinyali ile birlikte her şey bir anda mahvolabiliyor.
Ferrari’nin Işıkları
Sistemin tam olarak detayı bilinmemekle birlikte özellikle Singapur Gp sinin ardından sistem üzerine bir çok yorum getirilmiş durumda. Bu yorumlara bakıldığında sistem pit ekibindeki elemanların ellerinde bulunan butonlar ile kontrol ediliyor.Yani tek bir kişi elinden değil. İşini bitiren her bir görevli düğmeye basıyor ve bu sayede ışıkların renkleri değişiyor.Tv görüntülerine bakıldığına lastik değişiminin ardından basılan düğme/ler ile birlikte ışıkların kırmızdan sarıya döndüğünü söyleyebiliriz. Işığın yeşile dönmesi ise yakıtın pompalanması ve hortumun araç üzerinden çıkarılmasının hemen ardından gerçekleşiyor.Burada ortaya iki senaryo koyabiliriz.
Birincisi Senaryo ; Sistem ana olarak iki butondan oluşmaktadır.
-1.Buton: Lastik değişimi sonunda basılmakta ve pit çıkış ışığı sarıya dönmekte.(Burada her somun sıkma tabancasını kullanan görevlinin elinde bir butonda olabilir ancak biz bu 4 butonu tek buton gibi düşünürsek sorun olmayacaktır çünkü zaten lastik değişiminin bitmesi ışıkları sadece kırmızdan sarıya döndürmekte)
-2.Buton: Yakıt hortumu çıkarıldıktan hemen sonra basılmakta ve böylece ışıklar bir anda sarıdan yeşile dönmekte .Bu son butona yarı-lolipop tarzı bir görevlinin bastığını ve son olarak bütün sorumluluğunu bu görevlide olduğunu söyleyebiliriz.
Eğer bu senaryo doğruysa sarı ışık ile yeşil ışık arasında herhangi başka bir anahtarlama bulunmuyor demektir ve son butona basan yarı-lolipop hata yapmış demektir. Yapılan açıklama dada hatanın “tek bir kişi” tarafından yapıldığından söz edildiğinden dolayı bu senaryonun akla daha yatkın olduğunu söyleyebiliriz.Ancak Ferrari gibi bir ekip son bir güvenlik bariyeri olmadan sadece verilecek ikinci sinyalle ışığın kırmızıya dönmesine müsaade eder mi sorusunun cevabı ise bir muamma olarak önümüzde durmaktadır. .
İkinci Senaryo ; Sistem ana olarak 3 butondan oluşmaktadır.
1.Buton : Lastik Değişimi onaylar.(Işıklar sarıya döner)
2.Buton : Yakıt hortumunun çıktığı onaylar ve yarı lolipop’un elindeki butonu işler duruma getirir .(Ancak ışıklar hala sarıdır)
3.Buton : Yarı lolipop adam tarafından kullanılır ve çıkış için emin olunduğunda basılır ve ışık yeşile döner.
Eğer bu senaryo doğruysa ; yakıt hortumu çıkmadan 2.butona basılması ve bu sayede 3.butonun işler hale gelmesi.Hemen bunun ardından da 3.butona basılmış olması gerekiyor.Ancak bu durumda hata iki kişi tarafından paylaşılmış olacaktır (yakıt hortumu çıkmadan 2.butona basan görevli ve yakıt hortumunun çıkmadığını gördüğü halde 3.butona basan yarı-lolipop adam.) Buda Ferrari’nin yaptığı tek kişi açıklaması ile çelişiyor. Diğer yandan bu tip bir sistemin kullanılması ekstra zaman kaybına neden olacağından tercih edilmemişte olabilir.
Birinci senaryonun daha ağır bastığın düşünmekle birlikte , artık bunun önemsiz olduğunu ve Valencia ve Singapur’da yaşananların ardından pit alanı güvenliği nedeniyle bu sistemin yasaklamasını isteyenlerin seslerini yükseltebileceğini hatırlatmak isterim.
Diğer yandan her ne olursa olsun Singapur’da yaşanan örnek Formula 1 in tamamen bir takım çalışması ürünü olduğunun en büyük kanıtı. En iyi araca sahip olmanız,en hızlı olmanız her zaman size her şeyi kazandıramayabiliyor. Bir kişinin yaptığı bir hata bir yarışı hatta şampiyonluğunuzu bile etkileyebiliyor. Diğer yandan Felipe Massa’nın belkide şampiyonluğuna mal olmuş olan yarışın sonrasında sinyalizasyonu kontrol eden görevlinin yanına giderek onu yeniden motive etmesi ise gerçekten kayda değer.
Peki Ferrari aynı sinyalizasyon sistemini önümüzdeki üç yarışta da kullanacak mı ? hatırlayacağınız gibi Singapur’da yapılan 2.pitstoplar da Ferrari yeniden lolipoplu sisteme dönmüştü.Takımın henüz bu konuda verilmiş net bir kararı yok ancak bu sistemin bundan sonraki 3 yarışta ekip üzerinde oldukça büyük bir baskı oluşturacağı unsuru göz önüne alındığında ben son 3 yarışı lolipoplarla tamamlayacaklarını düşünüyorum.
Singapur’un Işıkları
Singapur Gp’sin deki kamera görüntülerinin ardından bir çok Formula 1 severin zihnindeki “şaşkınlık ve zevk” dolu düşünceleri okuyabiliyorum.Sanırım bir çoğumuz yarış bitmese de bu muhteşem görüntü yumağını biraz daha izlesek diye aklımızdan geçirdik. Henüz, helikopter çekimlerindeki o eşsiz görüntülerin etkisinden çıkamamış bir çok yarış severin olduğu da oldukça eminim. Bu nedenle öncelikle Padokf1.com un dostu ve Singapur Gp’si aydınlatma sistemi tasarımcısı ve uygulayıcısı olan Valerio Maioli ve ekibine teşekkürlerimi sunmak istiyorum. Kendisiyle yarış sonrası tebriklerimi iletmek için görüştüğüm de alçak gönüllüğü elden bırakmayan Sayın Maioli sadece aydınlatma sisteminin değil bütün bir organizasyonun kusursuz olduğunu söyledikten sonra önemli bir cümle sarf etti. “Motor sporları dünyasına bir pistin nasıl aydınlatılması gerektiğini öğrettiğimizi düşünüyorum.Bunun en iyi yolu kuleler kullanmak değil bizim yaptığımız şekildedir.Sistem gerçektende harika işledi,pilotları olumsuz etkileyecek herhangi bir parıldama olmadı ayrıca diğer örneklere göre % 30 enerji tasarrufu gerçekleştirdik”.
TV görüntülerinden edindiğim izlenim ve pilotların medyadaki geri beslemelerinden anladığım kadarıyla aydınlatma sistemi gerçektende kusursuza yakındı.Ancak aynı şeyleri pistin bütünü için söylemem pek mümkün değil ne yazık ki. Öncelikle bir Formula 1 pistinin yüzeyinin bu derece tümsekli olmasını kabul etmem mümkün değil.Yere sürten ve arkasından 80 li yılları andıran bir şekilde kıvılcımlar çıkaran F1 araçlarını görmek seyir zevki açısından ilginç görüntüler ortaya çıkarsa da güvenlik açısından oldukça tehlikeli olduğu düşüncesindeyim. İkinci olarak başta 10.virajdaki kerbler olmak üzere bir çok noktadaki kerbler üzerinde çalışmalar yapılması gerekiyor diye düşünüyorum.Zira antrenman seanslarında ve yarışta Raikkonen örneğinde gördüğümüz gibi kerbin üzerinden geçen bir araç için her şey bir anda değişebiliyor ve bence Formula 1 de yarış dışı kalmak veya kaza yapmak bu kadar ucuz olmamalı. Bu konuda önümüz de ki sene bir önlem alınacağına eminim.
3 Yarış Kala
Felipe Massa’nın yarış sonrasın da yapmak zorunda kaldığı açıklama gibi “Bu sonuçta motorsporları ve her şey mümkün” .Her ne kadar Lewis hamilton ile aralarında 7 puan fark olsa da , Kimi Raikkonen’in 2007 sezonunda 2 yarış içerisinde 17 puan geriden gelerek şampiyonayı kendi lehine çevirebildiğini düşündüğünüzde gerçektende son üç yarışta her şey mümkün.Peki McLaren geçen sezonun sonunda yaptığı hataları bir daha tekrarlar mı? Martin Whitmarsh’a göre “Hayır.” Bu nedenle son 3 yarışta daha agresif bir Ferrari ve daha sakin bir McLaren izleyeceğimize oldukça eminim.
Sabah aydınlığında heyecanlı bir Japonya yarışında görüşmek üzere…
Farınız Açık Kemeriniz Bağlı Olsun
|
 |
 |
|
| DİĞER YAZILARI |
|
|
|
|
|
|
|
 |
